3. Raadsvergadering Besluitvormend

Raadsleden kunnen op basis van artikel 36 Reglement van orde, actuele en spoedeisende vragen stellen die in de vergadering mondeling worden beantwoord door de portefeuillehouder.

De raad stelt de voorgestelde wijze van afdoening van de ingekomen stukken vast.

Op basis van afspraken in het Groninger Zorgakkoord heeft Woonzorg Nederland het zorgcomplex Damsterheerd te koop aangeboden aan de gemeente. De gemeente koopt de Damsterheerd panden om regie te kunnen houden op de toekomstige ontwikkeling van de locatie en om te kunnen voorzien in de extra ruimte voor de verdere ontwikkeling van de Portsland Campus.

De totale kosten ad € 5.865.000 kunnen worden gedekt uit de gealloceerde middelen “Inpassingskosten Zorg”.

Gevraagd wordt om:
1. Een investeringskrediet beschikbaar te stellen, groot € 5.865.500 t.b.v. de aankoop van het Damsterheerd complex, bestaande uit het verzorgingshuis Damsterheerd, de 40 aanleunappartementen en de 32 aanleunwoningen en een drietal garages.
2. De kapitaalslasten, die voortvloeien uit de investering, te dekken vanuit de Inpassingskosten Zorg.
3. Bijgaande begrotingswijziging 2026 vast te stellen.

Gespreksvorm: oordeelsvormend en besluitvormend

Woonzorg Nederland heeft te kennen gegeven het voormalige verzorgingshuis Menterne in Wagenborgen te gaan verkopen. De gemeente Eemsdelta gebruikt 25 eenheden in het voormalige verzorgingshuis Menterne voor de opvang van 75 Oekraïners. De overige eenheden zijn door Woonzorg Nederland ten behoeve van leegstandsbeheer in bruikleen gegeven aan Carex.
In het afgelopen jaar is met Woonzorg Nederland overleg gevoerd over de aankoop van het voormalig verzorgingshuis Menterne.
Het argument voor het aankopen van Menterne is het voortzetten van het huisvesten van de huidige Oekraïense bewoners.
Met de aankoop van het voormalig verzorgingshuis is het huisvesten van Oekraïners dan op dezelfde wijze georganiseerd als in Luingaborg in Bierum.

De kosten voor de aankoop, inclusief kosten koper, bedragen € 424.000. Het pand zal na de aankoop worden afgeschreven over een periode van 5 jaar. De afschrijving en de exploitatiekosten worden gedekt uit de bijdrage van het Rijk voor de opvang van de Oekraïners.

Gevraagd wordt om:
1. Een investeringskrediet beschikbaar te stellen, groot € 424.000 t.b.v. de aankoop van het voormalig verzorgingshuis Menterne te Wagenborgen.
2. De kapitaalslasten, die voortvloeien uit de investeringen, te dekken uit de bijdrage van het Rijk voor de opvang van Oekraïners.
3. Begrotingswijziging 2026-16 vast te stellen.

Gespreksvorm: oordeelsvormend en besluitvormend

Voor de vaststelling van de jaarrekening van de gemeente dienen jaarlijks de lopende grondexploitaties geactualiseerd te worden, conform de richtlijnen van het Besluit Beheer en Verantwoording Financiën lagere overheden (BBV).

Rekening houdend met alle grondexploitaties bedroeg het verwachte verlies per 1-1-2026 € 17,6 miljoen tegenover een verlies van € 19,2 miljoen per 1-1-2025.
Het verwachte verlies per 1-1-2026 wordt voor een bedrag van € 12,8 miljoen gedekt vanuit de bijdrage inpassingskosten. De verliesvoorziening voor 2026 bedraagt € 5,0 miljoen.
Ten opzichte van 2025 is de verliesvoorziening met € 0,1 miljoen gestegen.
De verliezen van de grondexploitaties voor de perspectief locaties worden gedekt vanuit de bijdrage inpassingskosten.
De bijdrage inpassingskosten is ten opzichte van 2025 met € 1,7 miljoen gedaald naar € 12,8 miljoen.
Voor uitgebreide toelichtingen wordt verwezen naar de bijlagen 1 tot en met 3 die voor raadsleden ter inzage liggen bij de griffie.

Gevraagd wordt:
1. kennis te nemen van het besluit van het college van B&W geheimhouding op te leggen op:

• bijlage 1. "Financieel overzicht grondexploitaties 2026",
• bijlage 2. "Toelichting op de grondexploitaties 2026" en
• bijlage 3. "Geactualiseerde grondexploitaties 2026" op grond van artikel 87 van de Gemeentewet in combinatie met artikel 5.1, tweede lid, sub b van de Wet open overheid (Woo), tot moment van beëindiging van de grondexploitaties;
  2. de geactualiseerde grondexploitaties per 1-1-2026 zoals opgenomen in bijlage 3. vast te stellen;
  3. de grondexploitaties Zuidrand Middelstum, Borglanden Stedum en Kustweg Delfzijl af te sluiten en het resultaat te verwerken in de jaarrekening 2025;
  4. de nog te realiseren kosten en opbrengsten ad. € 175.000 van de afgesloten grondexploitaties van Zuidrand Middelstum en Borglanden Stedum, en de bijbehorende begrotingswijzingen vast te stellen, de kosten worden gedekt door de opbrengsten van de kavels;
  5. de nog te realiseren kosten en opbrengsten ad. € 55.000 van de afgesloten grondexploitatie van Kustweg Delfzijl , te verwerken in meerjarenbegroting, de kosten worden gedekt door de opbrengsten van de kavel;
  6. de toevoeging aan de voorziening ad. € 105.819, conform bijlage 1., te verwerken in de jaarrekening 2025;
  7. de afname bijdrage inpassingskosten ad. € 1.655.422, conform bijlage 1, te verwerken in de jaarrekening 2025.
• 8. bijgaande begrotingswijziging 2026-18 vast te stellen.

Gespreksvorm: oordeelsvormend en besluitvormend

Vanaf 2022 moet elke gemeente een eigen aanpak opstellen voor het tegengaan van mensenhandel zoals afgesproken in het programma Samen tegen Mensenhandel en het Interbestuurlijk Programma. Eemsdelta geeft hieraan vorm door middel van het beleidsplan Mensenhandel en bijbehorend Actieplan Mensenhandel.
Dit beleidsplan schetst de kaders voor de aanpak van mensenhandel in Eemsdelta en afgestemd op het regionale beleidsplan Aanpak Mensenhandel van het programma Groningen tegen Mensenhandel vanuit het Zorg- en Veiligheidshuis. Het beleidsplan omvat aanvullende achtergrondinformatie over wat mensenhandel inhoudt en beschrijft de verschillende taken en rollen van de gemeente en aanverwante partijen en de ambities voor de aanpak van mensenhandel. Het bijbehorende Actieplan omschrijft de concrete acties inclusief de planning en wie betrokken is.

Dit beleid wordt gedekt uit de huidige begroting.

Gespreksvorm: oordeelsvormend en besluitvormend

De Economische Agenda is maatregel 35 uit de kabinetsreactie ‘Nij Begun – op weg naar erkenning, herstel en perspectief’. Samen met de Sociale Agenda heeft het als doelstelling om in 2055 minimaal het landelijk gemiddelde voor de brede welvaart te bereiken. De Economische Agenda is in juni 2025 door de regionale overheden en de Ministerraad vastgesteld. In hoofdstuk 7 van de Agenda is vastgelegd dat er een openbaar lichaam (gemeenschappelijke regeling) komt met daaraan gekoppeld een Stichting. Ook is vastgelegd dat de Economische Agenda in ieder geval elke vijf jaar wordt geconcretiseerd.
In dit raadsvoorstel komen concretisering en uitvoeringsstructuur van de Economische Agenda samen. De raad heeft eerder tijdens de zienswijzeprocedure een zienswijze ingediend in reactie op de concept GR. De definitieve gemeenschappelijke regeling, de concept-statuten voor de stichting voor de Economische Agenda en het convenant voor de kassiersfunctie van de provincie liggen met dit raadsvoorstel voor.

Gevraagd wordt toestemming te verlenen aan het college van burgemeester en wethouders tot het treffen van de gemeenschappelijke regeling Perspectief Groningen en Noord-Drenthe.

Gespreksvorm: oordeelsvormend en besluitvormend

Een aantal regelingen met betrekking tot de huishouding van de gemeenteraad is niet langer actueel. De actualisatie is deels nodig vanwege wettelijke wijzigingen, deels vanwege eerdere onpraktische keuzes en deels vanwege de keuzes van de raad om een aantal werkwijzen aan te passen, zoals de keus om alleen nog op woensdagen te vergaderen, te gaan werken met een agendacommissie en om te gaan werken met te benoemen commissieleden niet zijnde raadsleden.

Gevraagd wordt om:

1. het Reglement van Orde voor de vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad gemeente Eemsdelta 2026 vast te stellen, onder intrekking van het Reglement van orde voor de vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad gemeente Eemsdelta 2023, de Verordening op de raadscommissies Eemsdelta 2023 en de Verordening op het fractieassistentschap gemeente Eemsdelta 2023;
2. de Verordening op de ambtelijke bijstand en de fractieondersteuning 2026 vast te stellen, onder intrekking van de Verordening fractieondersteuning gemeente Eemsdelta 2025;
3. Verordening rechtspositie raads- en commissieleden gemeente Eemsdelta 2026 vast te stellen, onder intrekking van de Verordening rechtspositie raads- en commissieleden Eemsdelta 2021;
4. de Werkinstructie griffier Eemsdelta 2026 vast te stellen onder intrekking van de Verordening organisatie griffie en ondersteuning raad gemeente Eemsdelta 2021;
5. de Verordening op de auditcommissie vast te stellen onder intrekking van de Verordening op de auditcommissie Eemsdelta 2023;
6. de Verordening op de Rekenkamer vast te stellen onder intrekking van de Verordening op de rekenkamer gemeente Eemsdelta 2023;
7. Met inwerkingtreding op de eerste dag na bekendmaking artikel A1, lid 1 en 2 van de Verordening vertrouwenscommissie, klankbordgesprekken en herbenoeming burgemeester gemeente Eemsdelta 2021 als volgt te wijzigen: 
   1. De commissie bestaat uit maximaal één lid per fractie die minimaal één raadszetel heeft gekregen bij de laatste gemeenteraadsverkiezingen, door de raad uit zijn midden benoemd. 
   2.  Iedere in de raad vertegenwoordigde fractie die minimaal één raadszetel heeft gekregen bij de laatste gemeenteraadsverkiezingen draagt een lid voor benoeming voor.

Gespreksvorm: besluitvormend

Het raadsvoorstel en bijlage 3 worden toegevoegd na het presidium van 20 mei 2026.

De Omgevingsdienst Groningen (ODG) heeft op grond van de samenwerkingsafspraken vanuit de gemeenschappelijk Regeling diverse (jaar)stukken voorbereid en legt deze aan de deelnemers voor en wel als volgt:
- ontwerpbegroting 2027 voor een zienswijze aan de gemeenteraad;
- conceptbegrotingswijziging 2026 voor een zienswijze aan de gemeenteraad;
- Kadernota 2027 ter kennisneming.

Ontwerpbegroting 2027
De deelnemersbijdrage voor Eemsdelta bedraagt in 2027 € 2.152.000. Ten opzichte van de primaire begroting 2026 (€ 2.068.000) betekent dit een stijging van € 84.000. Na verwerking van de begrotingswijziging 2026 resteert een aanvullende stijging van € 63.000. Deze toename wordt verklaard door noodzakelijke en autonome loon- en prijsstijgingen (2,3%) en een stijging van de overheadkosten, conform de vooraf gestelde verwachtingen.

Conceptbegrotingswijziging 2026
De wijziging in de bijdrage van € 21.000 is het gevolg van loon- en prijsstijgingen, waaronder de invoering van de reiskostenvergoeding woon-werkverkeer conform de CAO SGO. 

Gevraagd wordt om:
1. Geen zienswijzen in te dienen tegen de ontwerpbegroting 2027 en de conceptbegrotingswijziging 2026 van de ODG
2. De Kadernota 2027 van de ODG voor kennisgeving aan te nemen.
3. De ontwerpbegroting 2027 en de conceptbegrotingswijziging 2026 van de ODG te verwerken in de gemeentelijke (meerjaren) begroting.

Gespreksvorm: besluitvormend

De jaarstukken 2025 worden ter kennisname aangeboden en bestaan uit het jaarverslag en de jaarrekening van de Veiligheidsregio Groningen (VRG). In het jaarverslag wordt op hoofdlijnen verantwoording afgelegd over de in de begroting geformuleerde doelen. Daarnaast wordt het weerstandsvermogen, de risico's en de ontwikkeling van de reservepositie toegelicht.
De concept actualisatie begroting 2026 en de concept beleidsbegroting 2027 inclusief financieel meerjarenperspectief worden ter zienswijze aangeboden aan de gemeenteraden.
Het Dagelijks Bestuur heeft op 12 maart 2026 ingestemd met de concept actualisatie begroting 2026 en de concept beleidsbegroting 2027.
Het Algemeen Bestuur heeft op 26 maart 2026 kennisgenomen van deze stukken.

• De jaarstukken 2025: De jaarstukken 2025 kennen een voordelig resultaat van € 1.356.000. Dit wordt grotendeels behaald met een voordeel op personeelskosten (€ 540.000) en een vrijval van de balanspost MKNN (meldkamer) van € 402.000. Van deze laatste wordt voorgesteld deze toe te voegen aan een nieuw te vormen bestemmingsreserve Meldkamer. De totale resultaatbestemming ziet er dan als volgt uit:

1. Toevoeging aan de nieuw te vormen bestemmingsreserve Meldkamer € 402.000
2. Toevoeging bestemmingsreserve Huisvesting € 49.500
3. Toevoeging egalisatiereserve kapitaallasten € 50.000
4. Geoormerkt toevoegen aan de algemene reserve voor opvangen BDuR korting 2026 € 398.000
5. Het overige reguliere resultaat 2025 van € 456.500 toe te voegen aan de algemene reserve

Daarnaast blijkt de voorziening FLO te laag ingeschat als gevolg van een aanpassing van de RVUregeling voor een bedrag van € 772.000. Dit bedrag wordt onttrokken aan de in 2024 gevormde reserve FLO van € 3.772.000 als geoormerkt onderdeel van de algemene reserve.

• Actualisatie begroting 2026: De nacalculatie van de loon- en prijsindexatie 2026 (€ 145.000) en de rentekosten als gevolg van de grondwerving herhuisvesting Sontweg (€ 94.000) leidt tot een stijging van de
deelnemersbijdrage met € 239.000. Daarnaast heeft er een herrekening van de verdeling plaatsgevonden op basis van de geactualiseerde O&V-sleutel en inwonersaantallen. De overige voorgestelde
wijzigingen betreffen technische wijzigingen, verschuivingen of bijdragen via derden. Door de wijziging in de inwoneraantallen komt de bijdrage voor de gemeente Eemsdelta in 2026 € 11.500 lager uit.

• Concept beleidsbegroting 2027: De beleidsbegroting 2027 is gebaseerd op de kaderbrief 2027-2030 die 4 december 2025 door het Algemeen Bestuur is vastgesteld. Voor de deelnemersbijdrage is in de
begroting de volgende uitzetting verwerkt ten opzichte van de geactualiseerde begroting 2026:
Indexering 2027 € 1.954.000. Indexering van de (meerjaren) begroting vindt plaats op basis van loon-en prijsontwikkeling, zoals opgenomen in de financiële verordening. De VRG heeft de gewogen indexatie
toegepast op de werkelijke verhouding tussen de personele en materiele lasten.

• Een stijging van de deelnemersbijdrage met € 285.000 als gevolg van de herhuisvesting Sontweg. Dit heeft te maken de rentelast op het verwerven van de grond per 1 juli 2026. De rentelast over 2026 is reeds
verwerkt in de actualisatie begroting 2026.

Gevraagd wordt:
1. Kennis te nemen van de jaarstukken 2025;
2. Geen zienswijze in te dienen op de actualisatie begroting 2026;
3. Geen zienswijze in te dienen op de concept beleidsbegroting 2027.

Gespreksvorm: besluitvormend

Het Algemeen Bestuur van de gemeenschappelijke regeling Volkskredietbank Noord-Oost Groningen (VKB) heeft de jaarstukken over 2025, gewijzigde begroting 2026 en de ontwerpbegroting 2027 behandeld. Met de jaarstukken legt het Algemeen Bestuur (AB) verantwoording af over de realisatie van de opdracht en de begroting. In de begroting van de VKB wordt inzage gegeven in de kosten en baten die met de uitvoering van de opdrachten door de VKB gemoeid zijn. Deze kosten komen voor rekening van de aan de GR deelnemende gemeenten.
De raden hebben de mogelijkheid om hun zienswijzen over de ontwerpbegroting kenbaar te maken. Na behandeling door de raden stelt het AB de jaarrekening 2025, gewijzigde begroting 2026 en de begroting 2027, rekening houdend met eventuele zienswijzen van de raden, definitief vast en stuurt deze naar de provincie.

In de toelichting op de jaarrekening 2025 van de VKB zijn de werkelijke bijdragen door de deelnemende gemeenten in totaal € 4.848.441. Dit is € 483.841 hoger dan begroot bij de VKB over 2025.
In de ontwerpbegroting 2027 van de VKB wordt uitgegaan van bijdragen door de deelnemende gemeenten van in totaal € 5.071.674. De gemeente Eemsdelta draagt hieraan € 1.575.230 bij.

Gevraagd wordt:
1. Kennis te nemen van de jaarstukken 2025 van de gemeenschappelijke regeling Volkskredietbank Noord-Oost Groningen (VKB).
2. Geen zienswijze in te dienen op de ontwerpbegroting 2027 van de VKB.
3. Kennis te nemen van de gewijzigde begroting 2026 van de VKB.
4. Geen zienswijze in te dienen op de gewijzigde begroting 2026 van de VKB.
5. De begroting 2027 van de VKB te verwerken in de gemeentelijke (meerjaren)begroting.

Gespreksvorm: besluitvormend

Volgens art 58b Wet Gemeenschappelijke Regeling (WGR) wordt de raad in de gelegenheid gesteld om bezwaar te maken op de ontwerpbegroting 2027 en dit met een zienswijze kenbaar te maken.
Een zienswijze dient voor 1 juni 2026 door de secretaris van het Dagelijks Bestuur te zijn ontvangen.
De definitieve vaststelling van de begroting wordt dan uiterlijk in de vergadering van het Algemeen Bestuur op 3 juli 2026 voorzien.
Ook wordt de concept jaarrekening 2025 ter informatie aangeboden.

De concept jaarrekening 2025 van de Gemeenschappelijke Regeling Havenschap Groningen Seaports leidt niet tot financiële gevolgen voor de gemeente. Ook de ontwerpbegroting 2027 van de Gemeenschappelijke Regeling Havenschap Groningen Seaports heeft geen wijziging voor de begroting van de gemeente tot gevolg.

Gevraagd wordt om:

1. Kennis te nemen van de concept jaarrekening 2025 en de ontwerpbegroting 2027 van de Gemeenschappelijke Regeling Havenschap Groningen Seaports (GR GSP).
2. Geen gebruik te maken van de gelegenheid om een zienswijze in te dienen op de ontwerpbegroting 2027.

Gespreksvorm: besluitvormend

De Noordelijke Rekenkamer (NRK) heef op gemeentelijk niveau onderzoek gedaan naar de democratische legitimiteit van de RES 1 en bood lokale rekenkamers in Noord-Nederland aan dit onderzoek namens hen uit te voeren. De rekenkamer van de gemeente Eemsdelta besloot deel te nemen aan dit onderzoek. Daardoor kon de NRK binnen de gemeente Eemsdelta onderzoek doen naar de democratische legitimiteit van de RES 1.0 en het proces daarna op gemeentelijk niveau.
In de bestuurlijke reactie schrijft het college dat zij zich niet volledig herkennen in het beeld dat uit de optelsom van scores naar voren komt.

Gevraagd wordt:

1. Kennis te nemen van het rapport naar aanleiding van het onderzoek naar de democratische legitimiteit van de RES 1.0 en het proces daarna in Eemsdelta.
2. Het college opdracht te geven om uiterlijk in december 2026 een informatieve raadsbijeenkomst te organiseren waarin de raad wordt geïnformeerd over de Regionale Energiestrategie en de opgave in Eemsdelta in verleden en toekomst en in deze bijeenkomst een voorstel te doen over de wijze waarop de raad deze bestuursperiode wordt meegenomen door het college in deze opgave.

Gespreksvorm: besluitvormend

Voor de raadsvergadering van 27 mei 2026 staat het benoemen van de nieuwe wethouders op de agenda. Hiervoor moet een commissie van drie raadsleden worden in gesteld. Deze commissie onderzoekt of de benoeming van de kandidaat-wethouders voldoet aan de vereisten van de artikelen 36a, 36b, 41b, eerste, derde en vierde lid, en 41c, eerste lid, van de Gemeentewet. De commissie brengt vervolgens advies uit aan de raad over de benoeming tot wethouder.

Nadat de wethouders zijn benoemd worden de opengevallen plekken in de raad opgevuld door de opvolgende kandidaten op de kandidatenlijsten. Van deze kandidaten zal de commissie de geloofsbrieven controleren en daarover advies uitbrengen aan de raad.

Verder kunnen de verschillende fracties twee commissieleden niet zijnde raadsleden aandragen voor benoeming. De commissie geloofsbrieven zal controleren of de aangedragen commissieleden voldoen aan de eisen die in het nieuwe Reglement van Orde op zijn genomen.

Gespreksvorm: besluitvormend

Korte mededeling van raadsleden of portefeuillehouders over gemeenschappelijke regelingen.

De portefeuillehouder kan een mededeling doen om een toezegging af te handelen.
De voorzitter maakt een opsomming van de toezeggingen uit de huidige vergadering.